by Suryaa Desk | Fri, Jan 09, 2026, 05:07 PM

ఢిల్లీ వంటి మెట్రో నగరాల్లో వాయు కాలుష్యం ప్రమాదకర స్థాయికి చేరుకోవడంతో, సాధారణ ప్రజలకు ఊపిరి పోసే ఎయిర్ ప్యూరిఫయర్ల ధరలను తగ్గించాలనే డిమాండ్ గట్టిగా వినిపిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో, వీటిపై విధిస్తున్న GST రేటును తగ్గించాలని ఢిల్లీ హైకోర్టు చేసిన సూచనలపై కేంద్ర ప్రభుత్వం తాజాగా స్పందించింది. ప్రస్తుతం ఎయిర్ ప్యూరిఫయర్లపై 18 శాతం పన్ను అమలవుతుండగా, కాలుష్య కోరల్లో చిక్కుకున్న సామాన్యులకు ఉపశమనం కలిగించేలా ఈ పన్నును తగ్గించాలని న్యాయస్థానం అభిప్రాయపడింది. దీనివల్ల ప్యూరిఫయర్ల ధరలు తగ్గి మరింత మందికి అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంటుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
అయితే, పన్నుల తగ్గింపు విషయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం తన పరిమితులను స్పష్టం చేసింది. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 279A ప్రకారం వస్తు సేవల పన్ను (GST) రేట్లలో ఎలాంటి మార్పులు చేయాలన్నా, అది కేవలం GST కౌన్సిల్ నిర్ణయం మేరకే జరగాలని కేంద్రం పేర్కొంది. కౌన్సిల్ ఆమోదం లేకుండా ఏకపక్షంగా పన్ను రేట్లను సవరించే అధికారం ప్రభుత్వానికి లేదని స్పష్టం చేసింది. దీనివల్ల న్యాయస్థానం సూచించినప్పటికీ, తదుపరి కౌన్సిల్ సమావేశం వరకు ఈ విషయంలో ఎటువంటి పురోగతి ఉండే అవకాశం లేదని అర్థమవుతోంది.
ముఖ్యంగా శీతాకాలంలో ఉత్తర భారతదేశంలో గాలి నాణ్యత (AQI) క్షీణించడం వల్ల శ్వాసకోశ వ్యాధులు పెరుగుతున్నాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఎయిర్ ప్యూరిఫయర్లను విలాస వస్తువులుగా కాకుండా, అత్యవసర ఆరోగ్య సాధనాలుగా పరిగణించాలని సామాజిక కార్యకర్తలు కోరుతున్నారు. పన్ను తగ్గింపు ద్వారా వీటిని మధ్యతరగతి ప్రజలకు చేరువ చేయడం వల్ల ప్రజారోగ్యంపై సానుకూల ప్రభావం చూపుతుందని వారు వాదిస్తున్నారు. కానీ, పన్నుల విధింపు అనేది రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రం సంయుక్తంగా నిర్ణయించాల్సిన అంశం కావడంతో ఈ ప్రక్రియ కొంత క్లిష్టంగా మారింది.
చివరగా, ఎయిర్ ప్యూరిఫయర్లపై GST తగ్గింపు అంశం ఇప్పుడు పూర్తిగా తదుపరి GST కౌన్సిల్ సమావేశంపైనే ఆధారపడి ఉంది. వివిధ రాష్ట్రాల ఆర్థిక మంత్రులతో కూడిన ఈ మండలి, దేశవ్యాప్త పన్నుల సమీకరణను దృష్టిలో ఉంచుకుని నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. అప్పటి వరకు వినియోగదారులు ప్రస్తుతమున్న 18 శాతం పన్నుతోనే వీటిని కొనుగోలు చేయక తప్పని పరిస్థితి నెలకొంది. కాలుష్య నివారణ చర్యలతో పాటు, ఇలాంటి పరికరాలపై ఆర్థిక వెసులుబాటు కల్పించడం ద్వారా ప్రజలకు మరింత మేలు జరుగుతుందని విశ్లేషకులు ఆశిస్తున్నారు.