by Suryaa Desk | Sat, Feb 28, 2026, 01:05 PM

భారతదేశ కీర్తిపతాకాన్ని ప్రపంచ యవనికపై ఎగురవేసిన మహోన్నత ఆవిష్కరణ 'రామన్ ఎఫెక్ట్'. 1928 ఫిబ్రవరి 28వ తేదీన సర్ సి.వి. రామన్ కాంతి పరిక్షేపణ (Scattering of Light) గురించిన తన అద్భుతమైన పరిశోధనను ప్రపంచానికి వెల్లడించారు. ఈ చారిత్రాత్మక ఘట్టానికి గుర్తుగా ప్రతి ఏటా ఫిబ్రవరి 28ని మనం 'జాతీయ సైన్స్ దినోత్సవం'గా జరుపుకుంటున్నాము. ఇది కేవలం ఒక క్యాలెండర్ తేదీ మాత్రమే కాదు, భారతీయ మేధస్సుకు నిదర్శనంగా నిలిచిన ఒక గొప్ప విజయం.
సర్ సి.వి. రామన్ చేసిన ఈ విశిష్ట ఆవిష్కరణ భౌతిక శాస్త్ర గమనాన్నే మార్చివేసింది. సముద్రపు నీరు నీలి రంగులో ఎందుకు ఉంటుందనే చిన్న సందేహం నుంచి మొదలైన ఆయన అన్వేషణ, కాంతి కిరణాలు పదార్థాల గుండా ప్రయాణించినప్పుడు వాటి తరంగదైర్ఘ్యంలో వచ్చే మార్పులను గుర్తించేలా చేసింది. ఈ అద్భుత ప్రయోగానికి గుర్తింపుగా 1930లో ఆయనకు భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి లభించింది. విజ్ఞాన శాస్త్రంలో నోబెల్ అందుకున్న మొట్టమొదటి ఆసియా వాసిగా ఆయన చరిత్ర సృష్టించారు.
నేటి యువతలో శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని (Scientific Temper) పెంపొందించడమే ఈ రోజు ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న పాఠశాలలు, కళాశాలలు మరియు పరిశోధనా సంస్థల్లో ఈ సందర్భంగా సైన్స్ ప్రదర్శనలు, సదస్సులు నిర్వహిస్తారు. విద్యార్థుల్లో దాగి ఉన్న సృజనాత్మకతను వెలికితీయడానికి, వారిని పరిశోధనల వైపు మళ్లించడానికి ఈ వేడుకలు ఒక చక్కని వేదికగా నిలుస్తున్నాయి. సైన్స్ అనేది కేవలం పుస్తకాల్లోని పాఠం కాదని, అది సమాజ పురోగతికి మూలమని చాటిచెప్పడం దీని లక్ష్యం.
మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా ఇన్నోవేషన్ మరియు టెక్నాలజీ రంగాల్లో భారత్ దూసుకుపోతోంది. రామన్ ఎఫెక్ట్ వంటి ఆవిష్కరణలు నేటి తరం శాస్త్రవేత్తలకు నిరంతరం స్ఫూర్తినిస్తూనే ఉన్నాయి. సమాజంలోని మూఢనమ్మకాలను తొలగించి, ప్రతి అంశాన్ని హేతుబద్ధంగా ఆలోచించేలా ప్రజలను చైతన్యపరచడం ఈ ఉత్సవాల వెనుక ఉన్న అసలు ఉద్దేశ్యం. మన దేశ భవిష్యత్తును శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాల్లో అగ్రగామిగా నిలపడమే సర్ సి.వి. రామన్‌కు మనం ఇచ్చే నిజమైన నివాళి.