by Suryaa Desk | Mon, Mar 30, 2026, 09:01 PM

భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ (Reserve Bank of India) దేశంలోని డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థను మరింత బలపరచడం, భద్రతను పెంచడం లక్ష్యంగా ‘Payments Vision 2028’ అనే కీలక రోడ్‌మ్యాప్‌ను విడుదల చేసింది.ఈ డాక్యుమెంట్‌లో భవిష్యత్తులో డబ్బుల లావాదేవీలు ఎలా మారనున్నాయి, ఏ కొత్త టెక్నాలజీలు ప్రవేశపెట్టబడతాయి, అలాగే వినియోగదారుల భద్రత కోసం తీసుకోబోయే చర్యలను వివరంగా వెల్లడించింది.ప్రస్తుతం ఉపయోగిస్తున్న కాగితపు చెక్కుల నమ్మకాన్ని, డిజిటల్ లావాదేవీల వేగంతో కలిపి ‘ఈ-చెక్కులు’ ప్రవేశపెట్టాలని ఆర్‌బీఐ ప్రణాళికలు రూపొందిస్తోంది. దీని ద్వారా భౌతిక చెక్కులు రాసి బ్యాంకులకు వెళ్లాల్సిన అవసరం లేకుండా, డిజిటల్ రూపంలోనే సురక్షితంగా చెక్కులను జారీ చేసే అవకాశం కల్పించనుంది.ఈ-కామర్స్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లపై పర్యవేక్షణ .Amazon, Flipkart వంటి ఈ-కామర్స్ సంస్థలు ప్రస్తుతం ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. వీటి ద్వారా భారీ స్థాయిలో లావాదేవీలు జరుగుతున్న నేపథ్యంలో, ఈ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లను కూడా ఆర్‌బీఐ ప్రత్యక్ష పర్యవేక్షణలోకి తీసుకురావాలని యోచిస్తోంది. దీని వల్ల డేటా భద్రత, లావాదేవీల పారదర్శకత మరింత మెరుగవుతాయి.మోసాలపై ‘ఉమ్మడి బాధ్యత’ విధానం.ఆన్‌లైన్ మోసాల విషయంలో బాధ్యత ఎవరిది అన్న సందేహాలను నివారించేందుకు ఆర్‌బీఐ ‘షేర్డ్ రెస్పాన్సిబిలిటీ ఫ్రేమ్‌వర్క్’ను తీసుకురానుంది. దీని ప్రకారం, డబ్బులు పంపిన బ్యాంక్‌తో పాటు, డబ్బులు స్వీకరించిన బ్యాంక్ కూడా బాధ్యత వహించాల్సి ఉంటుంది. ఇది బ్యాంకులను మరింత జాగ్రత్తగా పనిచేయడానికి ప్రోత్సహిస్తుంది.వినియోగదారులకు అధిక నియంత్రణడెబిట్, క్రెడిట్ కార్డుల మాదిరిగానే, భవిష్యత్తులో UPI వంటి ఇతర డిజిటల్ పేమెంట్ విధానాలను కూడా వినియోగదారులు తమ అవసరాలకు అనుగుణంగా ఆన్ లేదా ఆఫ్ చేసుకునే సదుపాయం కల్పించాలని ప్రతిపాదించారు. అంటే అవసరం లేని చెల్లింపులను మీరు స్వయంగా నిలిపివేసుకోవచ్చు.ఇతర కీలక మార్పులు .లావాదేవీల ట్రాకింగ్‌ను మెరుగుపరచడానికి ‘డొమెస్టిక్ లీగల్ ఎంటిటీ ఐడెంటిఫైయర్’ (DLEI) వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టనున్నారు. అలాగే బ్యాంకింగ్ేతర పేమెంట్ సంస్థల కోసం ‘సైబర్ కీ రిస్క్ ఇండికేటర్స్’ (KRI) ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. ఆధార్ ఆధారిత చెల్లింపుల్లో మరిన్ని సౌకర్యాలు అందుబాటులోకి తీసుకురావడం, అంతర్జాతీయ డబ్బు బదిలీలను మరింత సులభతరం చేయడం కూడా ఈ ప్రణాళికలో భాగం.మొత్తంగా, ‘Payments Vision 2028’ ద్వారా భారతదేశంలో డిజిటల్ చెల్లింపులను మరింత సురక్షితంగా, పారదర్శకంగా, అందరికీ అందుబాటులో ఉండేలా చేయడం ఆర్‌బీఐ ప్రధాన లక్ష్యం. టెక్నాలజీ అభివృద్ధితో పెరుగుతున్న సైబర్ ముప్పుల నుంచి వినియోగదారులను రక్షించడం ఈ చర్యల ముఖ్య ఉద్దేశంగా ఉంది.