by Suryaa Desk | Sat, Jan 24, 2026, 09:14 PM

అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (ISS) తన దీర్ఘకాల సేవా ప్రయాణానికి ముగింపు పలికేందుకు సిద్ధమవుతోంది. దాదాపు మూడు దశాబ్దాలుగా అంతరిక్ష పరిశోధనలకు కేంద్రంగా నిలిచిన ఈ మహాకాయ నిర్మాణాన్ని 2031 ప్రారంభంలో పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని అత్యంత మారుమూల ప్రాంతంలో నియంత్రితంగా కూల్చివేయాలని నాసా నిర్ణయించింది. పదవీ విరమణ అనంతరం ISS భూ వాతావరణంలోకి ప్రవేశించనుంది. వాతావరణ ఘర్షణ ప్రభావంతో కేంద్రంలోని ఎక్కువ భాగం మంటల్లో కాలిపోతూ నశించనుండగా, మిగిలిన అవశేషాలు సముద్ర గర్భంలో కలిసిపోనున్నాయి.ఈ కూల్చివేత కోసం శాస్త్రవేత్తలు భూమిపై అత్యంత ఏకాంత ప్రాంతంగా గుర్తింపు పొందిన పాయింట్ నిమోను ఎంపిక చేశారు. దక్షిణ పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఉన్న ఈ ప్రాంతం ఏ భూభాగానికి అయినా సుమారు 2,700 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉండటంతో ఇక్కడ మానవ కార్యకలాపాలు లేదా నౌకల రాకపోకలు దాదాపు ఉండవు. అందుకే దీనిని ‘అంతరిక్ష నౌకల శ్మశానవాటిక’గా పిలుస్తారు. గతంలో రష్యాకు చెందిన మీర్ అంతరిక్ష కేంద్రంతో పాటు అనేక ఉపగ్రహాలను కూడా ఇక్కడే సురక్షితంగా కూల్చివేశారు.ఫుట్‌బాల్ మైదానం పరిమాణంలో విస్తరించిన ISSను నేరుగా భూమిపైకి దించటం సాధ్యం కానందున, ఈ ప్రక్రియ కోసం నాసా ప్రత్యేకంగా స్పేస్‌ఎక్స్ రూపొందించనున్న డీఆర్బిట్ వాహనాన్ని వినియోగించనుంది. ఈ వాహనం అంతరిక్ష కేంద్రాన్ని క్రమంగా దిగువకు నెట్టి, నిర్ణీత సమయంలో భూ వాతావరణంలోకి ప్రవేశించేలా చేస్తుంది. వాతావరణ ఘర్షణ వల్ల ISSలోని ఎక్కువ భాగం పూర్తిగా దగ్ధమవుతుండగా, మిగిలిన భారీ లోహపు ముక్కలు ఎవరికీ హాని కలగకుండా పాయింట్ నిమో సమీప సముద్రంలో పడేలా ప్రణాళిక రూపొందించారు.1998లో ప్రారంభమైన ఈ అంతర్జాతీయ ప్రాజెక్టులో అమెరికా, రష్యా, యూరప్, జపాన్, కెనడా దేశాలు భాగస్వాములుగా ఉన్నాయి. 2000 సంవత్సరం నుంచి నిరంతరంగా వ్యోమగాములు ISSలో నివసిస్తూ అనేక కీలక పరిశోధనలు నిర్వహించారు. 2030 వరకు దీని కార్యకలాపాలను పొడిగించిన నాసా, ఆ తర్వాత బాధ్యతలను ప్రైవేట్ అంతరిక్ష కేంద్రాలకు అప్పగించాలని యోచిస్తోంది. మానవ మేధస్సు, అంతర్జాతీయ సహకారానికి ప్రతీకగా నిలిచిన ISS ముగింపు, అంతరిక్ష చరిత్రలో ఒక కీలక యుగానికి ముగింపుగా నిలవనుంది.గత మూడు దశాబ్దాలుగా ISS మానవాళికి అందించిన సేవలు అపూర్వమైనవి. భూమికి సుమారు 400 కిలోమీటర్ల ఎత్తులో, శూన్య గురుత్వాకర్షణ పరిస్థితుల్లో జరిగిన పరిశోధనలు వైద్యం, భౌతిక శాస్త్రం, పర్యావరణ రంగాల్లో విప్లవాత్మక మార్పులకు దారి తీశాయి. క్యాన్సర్ చికిత్సకు అవసరమైన ప్రోటీన్ స్ఫటికీకరణ, నీటి శుద్ధి సాంకేతికతలు, అంతరిక్షంలో ఆహార ఉత్పత్తి వంటి అంశాలపై నిర్వహించిన ప్రయోగాలు భూమిపై కోట్లాది మందికి ప్రయోజనం చేకూర్చాయి. అంతేకాకుండా, దీర్ఘకాల అంతరిక్ష ప్రయాణాలు మానవ శరీరంపై చూపే ప్రభావాలపై ISS చేసిన అధ్యయనాలు, భవిష్యత్తులో చంద్రుడు మరియు అంగారక గ్రహాలపై మానవ యాత్రలకు బలమైన పునాదిని వేశాయి. 15 దేశాలకు చెందిన వ్యోమగాములు కలిసి పనిచేయడం ద్వారా ISS శాస్త్ర–సాంకేతిక రంగాల్లో అంతర్జాతీయ సహకారానికి ఒక గొప్ప చిహ్నంగా నిలిచింది.