అగ్రరాజ్యానికి ‘ఖరీదైన’ సవాల్.. డ్రోన్ల యుద్ధంలో అమెరికా వ్యూహాత్మక చిక్కులు

ఇరాన్ తయారీ షాహెద్ డ్రోన్ల వినియోగం అంతర్జాతీయ రక్షణ రంగంలో కొత్త చర్చకు దారితీసింది. కేవలం ₹17 లక్షల ఖరీదు చేసే ఒక్కో డ్రోన్‌ను కూల్చడానికి అమెరికా సుమారు ₹33 కోట్ల విలువైన పేట్రియాట్ క్షిపణులను ప్రయోగిస్తుండటం గమనార్హం. అతి తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన ఆయుధాలతో అగ్రరాజ్యం యొక్క అత్యంత ఖరీదైన రక్షణ వ్యవస్థలను నిరంతరం నిమగ్నం చేయడం ద్వారా, అమెరికా ఆర్థిక వనరులపై భారం వేయాలని ఇరాన్ భావిస్తున్నట్లు స్పష్టమవుతోంది.
ఈ వ్యూహం కేవలం ఆర్థికపరమైనదే కాకుండా, అమెరికా మరియు దాని మిత్రదేశాల రక్షణ నిల్వలను ఖాళీ చేసేలా కనిపిస్తోంది. యుద్ధం సుదీర్ఘ కాలం కొనసాగితే, ఈ ఖరీదైన క్షిపణుల ఉత్పత్తి వేగం కంటే వాటి వినియోగం ఎక్కువగా ఉండే ప్రమాదం ఉంది. తక్కువ ధరకే లభించే వందలాది డ్రోన్లను ఒకేసారి ప్రయోగించి (Swarm tactics), అమెరికా వద్ద ఉన్న పరిమితమైన పేట్రియాట్ మిస్సైళ్లను ఖర్చు చేయించడం ద్వారా రక్షణ కవచంలో పగుళ్లు సృష్టించడమే ఇరాన్ ప్రధాన లక్ష్యంగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
మరోవైపు, ఖతర్ వంటి అరబ్ దేశాల వద్ద ఉన్న క్షిపణి నిల్వలు కేవలం కొన్ని రోజులకు మాత్రమే సరిపోతాయని వస్తున్న రిపోర్టులు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలు పెరిగితే, అమెరికా సహాయం అందే వరకు కూడా ఈ నిల్వలు సరిపోకపోవచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఆధునిక యుద్ధ తంత్రం ఇప్పుడు కేవలం శక్తిపైనే కాకుండా, ఆయుధాల లభ్యత మరియు సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) పై ఆధారపడి నడుస్తోంది.
చివరికి ఈ అప్రకటిత ఆయుధ పోరాటంలో గెలుపోటములు కేవలం సాంకేతికతతోనే కాకుండా, ఎవరి దగ్గర నిల్వలు ఎక్కువ కాలం మన్నుతాయన్న దానిపైనే ఆధారపడి ఉంటాయి. తక్కువ ఖర్చుతో ప్రత్యర్థిని దెబ్బతీసే 'అసిమెట్రిక్ వార్‌ఫేర్' (Asymmetric Warfare) లో ఇరాన్ పైచేయి సాధిస్తుందా, లేక అమెరికా తన రక్షణ వ్యూహాలను మార్చుకుంటుందా అనేది వేచి చూడాలి. ఆయుధాల నిల్వలు ముగిసేలోపే శాంతి చర్చలు జరగకపోతే, మధ్యప్రాచ్యంలో రక్షణ సంక్షోభం తలెత్తే అవకాశం ఉంది.