జాతీయ జెండాను ఇష్టానుసారం పడేయొద్దు.. కేంద్రం సర్క్యులర్, ఫ్లాగ్‌ కోడ్‌ గురించి తెలుసా

స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం, గణతంత్ర దినోత్సవం సహా ఇతర ముఖ్యమైన జాతీయ దినోత్సవాలు, క్రీడా ఉత్సవాల సమయంలో త్రివర్ణ పతాకాలను ఉపయోగిస్తుంటాం. అయితే, ఆ వేడుకలు పూర్తైన తర్వాత జాతీయ జెండాలను కొంత మంది నిర్లక్ష్యంగా ఇష్టానుసారం పడేస్తుంటారు. అది చట్టరీత్యా నేరం. జాతీయ జెండాకు సంబంధించి ఇప్పటికే నిబంధనలు (Flag Code) ఉండగా.. భారత గణతంత్ర వేడుకల వేళ కాగితపు జెండాల వినియోగానికి సంబంధించి కేంద్ర హోం శాఖ కొన్ని కీలక సూచనలు చేసింది. ముఖ్యమైన జాతీయ దినోత్సవాలు, సాంస్కృతిక, క్రీడా సంబంధిత కార్యక్రమాల్లో వినియోగించే కాగితపు జెండాలను.. ఈవెంట్లు పూర్తయ్యాక నేలపై ఇష్టానుసారం విసిరేయకూడదని తెలిపింది. ఇలాంటి చర్యల్ని నిరోధించాలని రాష్ట్రాలను కోరింది. వేడుకలు పూర్తయ్యాక కాగితపు జెండాలను గౌరవప్రదంగా డిస్పోజ్ చేసేలా తగిన చర్యలు తీసుకోవాలని సూచించింది. దీనిపై ప్రజల్లో విస్తృతంగా అవగాహన కల్పించాలని పేర్కొంటూ అన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు సర్క్యులర్ జారీ చేసింది.

జాతీయ జెండా నిబంధనలు తెలుసా..?

✦ జాతీయ పతాకాన్ని నేలపై పడేయకూడదు. నీటిపై తేలనీయకూడదు.

✦ జాతీయ జెండాను దుస్తులుగా కుట్టించుకోవద్దు.

✦ జాతీయ జెండాను నడుము కింది భాగంలో చుట్టుకోవద్దు. తుడవడానికి, న్యాప్‌కిన్‌గా ఉపయోగించకూడదు.

✦ జాతీయ జెండాను అలంకరణ కోసం ఉపయోగించకూడదు.

✦ జాతీయ పతాకాన్ని ఏ వస్తువు మీదా కప్పవద్దు.

✦ చిరిగిన, నలిగిన, తిరగబడిన జెండాలను ఎగురవేయొద్దు.

✦ జాతీయ పతాకాన్ని ఎగరేసినప్పుడు.. అంతకంటే ఎక్కువ ఎత్తులో మరే ఇతర జెండాలు ఉండకూడదు.

✦ త్రివర్ణ పతాకం ఎగరేసినప్పుడు కాషాయ రంగు పైకి ఉండాలి.

✦ జెండాను ఎగురవేసేటప్పుడు అది ధ్వజస్తంభానికి కుడి వైపున ఉండాలి.

✦ స్తంభానికి చిట్టచివరనే జెండాను ఎగురవేయాలి. సగం కిందకు దించి ఎగురవేయకూడదు.

✦ జెండా స్తంభం మీద, జెండాపైన పూలు, ఆకులు, దండలు లాంటివి పెట్టకూడదు.

✦ జాతీయ పతాకాన్ని ఎగురవేసేందుకు సిద్ధం చేస్తున్నప్పుడు అందులో పువ్వులు ఉంచొచ్చు.

✦ జాతీయ పతాకంపై ఏం రాయకూడదు.

✦ జాతీయ పతాకాన్ని ఏ వస్తువులనూ, భవనాలను మొదలైన వాటిని కవర్‌ చేయడానికి ఉపయోగించొద్దు.

✦ జాతీయ జెండాను ఉద్దేశపూర్వకంగా నేలపై లేదా నీటిలో, కాలిబాటలో వేయరాదు.

✦ హాని కలిగించే విధంగా జాతీయ జెండాపే ప్రదర్శించకూడదు, కట్టకూడదు.

✦ త్రివర్ణ పతాకం దేశ గౌరవానికి చిహ్నం. దాన్ని వాణిజ్యపరంగా ఉపయోగించకూడదు.

✦ వేదికపై త్రివర్ణ పతాకాన్ని ఎగురవేసేప్పుడు.. జెండా ఎగురవేసే వ్యక్తి ముఖం ప్రేక్షకుల వైపు, త్రివర్ణ పతాకం ఎల్లప్పుడూ అతడి కుడి వైపున ఉండేలా జాగ్రత్త తీసుకోవాలి.

ఎవరైనా ఎగరేయొచ్చు.. రాత్రి వేళ కూడా

జాతీయ పతాకాన్ని ఎవరైనా ఎగరవేయొచ్చు. బహిరంగ ప్రదేశాల్లో, ఇంటిపై ఎగురవేసేందుకు అనుమతి ఉంది. అయితే, నిబంధనలను కచ్చితంగా పాటించాల్సిందే. జాతీయ పతాకాన్ని రాత్రి సమయంలోనూ ఎగురవేయొచ్చు. 2022 జూలై 20న ఈ మేరకు నిబంధనల్లో సవరణ చేశారు. అంతకుముందు సూర్యోదయం నుంచి సూర్యాస్తమయం వరకు మాత్రమే జెండాను ఎగురవేయడానికి అనుమతి ఉండేది.

నిబంధనలు ఉల్లంఘిస్తే శిక్ష

త్రివర్ణ పతాకాన్ని గతంలో ఖాదీ వస్త్రంతో మాత్రమే తయారుచేసేవారు. 2021 డిసెంబర్‌ 30 నుంచి పాలిస్టర్‌ ఫ్యాబ్రిక్‌తోనూ జాతీయ జెండాను తయారు చేయడానికి అనుమతి ఇచ్చారు. భారత జాతీయ జెండా దేశానికి గర్వకారణం. భారతీయులందరూ గౌరవించే పతాకం. ఆ నిబద్ధతను శ్రద్ధతో నిర్వహించడం ప్రతి ఒక్కరి ప్రత్యేక బాధ్యత. జాతీయ జెండాను ఉపయోగించే సందర్భాల్లో పాటించే నిబంధనల్లో పొరపాట్లు, తప్పులు, ఉల్లంఘనలకు పాల్పడితే, చట్ట ప్రకారం శిక్షార్హులు అవుతారు.