పౌరసత్వంపై సందేహం ఉంటే ఓటు హక్కు తొలగించవచ్చా? ఈసీని ప్రశ్నించిన సుప్రీంకోర్టు

వ్యక్తి పౌరసత్వంపై తుది నిర్ణయం వెలువడక ముందే ఓటరు జాబితా నుంచి వారి పేరును తొలగించే అధికారం ఎన్నికల సంఘానికి ఉందా అని సుప్రీంకోర్టు ప్రశ్నించింది. దేశ పౌరసత్వం అన్నది ఒక వ్యక్తి ప్రాథమిక హక్కులతో ముడిపడి ఉన్న అంశమని, దానిపై స్పష్టత రాకుండా ఓటు హక్కును నిరాకరించడంపై న్యాయస్థానం ఆరా తీసింది. దీనిపై దాఖలైన ఒక ప్రత్యేక వ్యాజ్యాన్ని విచారించిన జస్టిస్ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ బాగ్చిలతో కూడిన ధర్మాసనం, ఈ ప్రక్రియలో అనుసరిస్తున్న నిబంధనలను వివరించాలని కేంద్ర ఎన్నికల సంఘాన్ని (EC) ఆదేశించింది.
ఎన్నికల సంఘం తరపున హాజరైన సీనియర్ న్యాయవాది ద్వివేది వాదనలు వినిపిస్తూ, పౌరసత్వానికి సంబంధించిన అంశాలను కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నివేదించిన తర్వాతే ఈసీ తదుపరి చర్యలు తీసుకుంటుందని తెలిపారు. అయితే, కేంద్రం నుంచి తుది నివేదిక వచ్చే వరకు వేచి చూడాల్సిన అవసరం లేకుండానే, ప్రాథమిక ఆధారాల బట్టి ఓటరు పేరును తొలగించే వెసులుబాటు ఈసీకి ఉందని ఆయన వివరించారు. ఈ నిర్ణయం తీసుకునే క్రమంలో చట్టపరమైన నిబంధనలను పాటిస్తామని, ఒకవేళ పేరు తొలగింపునకు గురైన వ్యక్తికి అభ్యంతరాలు ఉంటే అప్పీలు చేసుకునే అవకాశం కూడా ఉంటుందని స్పష్టం చేశారు.
ఓటర్ల జాబితా సవరణ అనేది నిరంతర ప్రక్రియ అని, కేవలం ఒక వ్యక్తి లేదా కొందరి పౌరసత్వ వివాదాల కోసం మొత్తం ఎన్నికల ప్రక్రియను నిలిపివేయడం సాధ్యం కాదని ఈసీ న్యాయవాది కోర్టుకు విన్నవించారు. క్షేత్రస్థాయిలో విచారణ జరిపినప్పుడు ఎవరైనా అనర్హులుగా తేలితే, వారిని ఓటరు జాబితా నుంచి తొలగించడం ద్వారా ఎన్నికల పారదర్శకతను కాపాడవచ్చని ఆయన వాదించారు. పౌరసత్వంపై తుది తీర్పు వచ్చే వరకు ఓటు వేయనివ్వడం వల్ల రాజ్యాంగపరమైన ఇబ్బందులు తలెత్తే అవకాశం ఉందని ఈ సందర్భంగా ఈసీ అభిప్రాయపడింది.
ఈ కేసు విచారణలో భాగంగా సుప్రీంకోర్టు పౌరసత్వ నిర్ధారణ ప్రక్రియలో పారదర్శకత ఎంతవరకు ఉందో పరిశీలిస్తోంది. పౌరసత్వం ఇంకా తేలని వ్యక్తుల విషయంలో ఈసీ తీసుకునే నిర్ణయాలు వారి ప్రాథమిక హక్కులను హరించకూడదని న్యాయ నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ఈ వివాదంపై తదుపరి విచారణలో కేంద్రం మరియు ఈసీ సమర్పించే అదనపు నివేదికల ఆధారంగా అత్యున్నత న్యాయస్థానం కీలక మార్గదర్శకాలు జారీ చేసే అవకాశం ఉంది.