ఉపనిషత్ కాలపు ఉత్తమ గురువు.. ఆత్మజ్ఞాన ప్రదాత ఆరుణి మహర్షి

భారతీయ ఆధ్యాత్మిక చరిత్రలో ఉపనిషత్తులకు ఉన్న ప్రాముఖ్యత అనన్యసామాన్యం. ఆ కాలంలోని మహర్షులలో ఆరుణి మహర్షి అగ్రగణ్యులుగా నిలుస్తారు. బృహదారణ్యక, ఛాందోగ్య వంటి కీలక ఉపనిషత్తులలో ఆయన ప్రస్తావనలు, బోధనలు అడుగడుగునా కనిపిస్తాయి. కేవలం ఒక ఋషిగానే కాకుండా, పరమాత్మ తత్వాన్ని లోకానికి చాటిచెప్పిన గొప్ప ఆధ్యాత్మిక వేత్తగా ఆయన చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయారు.
ఆరుణి మహర్షి గొప్పతనం ఆయన శిష్యరికం ద్వారా కూడా అర్థమవుతుంది. సుప్రసిద్ధ పండితుడైన యాజ్ఞవల్క్య మహర్షి వంటి వారే ఆరుణి వద్ద విద్యాభ్యాసం చేశారంటే ఆయన జ్ఞాన సంపద ఎంతటిదో ఊహించవచ్చు. శిష్యులకు కేవలం శాస్త్రాలను బోధించడమే కాకుండా, దేవుడిని బాహ్య ప్రపంచంలో కాకుండా మన శరీరంలోనే, ఆత్మలోనే వెతుక్కోవాలని ఆయన నేర్పేవారు. ఆత్మజ్ఞానం ద్వారానే మోక్షం సాధ్యమని ఆయన గట్టిగా నమ్మేవారు.
తండ్రిగా, గురువుగా తన కుమారుడైన శ్వేతకేతువుకు ఆయన చేసిన బోధనలు నేటికీ ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందాయి. ఉపనిషత్తుల్లో అత్యంత శక్తివంతమైన 'తత్త్వమసి' (అది నువ్వే) అనే మహావాక్యాన్ని ఆయన తన కుమారుడికే ఉపదేశించారు. పంచభూతాలకు, ఈ సృష్టికి మూలమైన ఆ పరమాత్మ నీలోనే ఉన్నాడని ఉదాహరణలతో వివరించి, ప్రాపంచిక విషయాల కంటే ఆధ్యాత్మిక రహస్యాలే మిన్న అని ఆయన నిరూపించారు.
ధ్యానం మరియు అంతర్మథనం ద్వారానే దైవదర్శనం సాధ్యమవుతుందని ఆరుణి మహర్షి ప్రబోధించారు. శరీరం నశ్వరమని, కానీ లోపల ఉన్న అంతరాత్మ శాశ్వతమని ఆయన శిష్యులకు బోధించేవారు. తన తపశ్శక్తితో, జ్ఞానంతో ఎందరో జిజ్ఞాసువులను సరైన మార్గంలో నడిపించి, భారతీయ వేదాంత శాస్త్రానికి ఆయన దిశానిర్దేశం చేశారు. నేటి తరం కూడా ఆయన జీవితం నుండి ఎన్నో విలువైన పాఠాలను నేర్చుకోవచ్చు.