అంతరిక్షంలో అద్భుతం.. ఒకే వరుసలోకి గ్రహరాశులు.. 'సిజిగీ' విశేషాలు

సౌర కుటుంబంలో సూర్యుని చుట్టూ పరిభ్రమించే ఎనిమిది ప్రధాన గ్రహాలు తమదైన ప్రత్యేక కక్ష్యల్లో నిరంతరం ప్రయాణిస్తుంటాయి. సూర్యుడికి అత్యంత సమీపంలో ఉండే బుధుడు కేవలం 88 రోజుల్లోనే తన చుట్టూ తాను తిరుగుతూ సూర్యుడిని చుట్టేయగా, శుక్రుడు 225 రోజులు, మన భూమి 365 రోజుల సమయం తీసుకుంటాయి. అంగారకుడు తన ప్రయాణాన్ని పూర్తి చేయడానికి 687 రోజుల కాలం పడుతుంది. ఈ అంతర్గత గ్రహాలు సూర్యుడికి దగ్గరగా ఉండటం వల్ల మిగిలిన గ్రహాల కంటే వేగంగా తమ పరిభ్రమణాన్ని ముగిస్తాయి.
సౌర వ్యవస్థలోని భారీ గ్రహాలైన బృహస్పతి, శని, యురేనస్ మరియు నెప్ట్యూన్‌ల ప్రయాణం చాలా నిదానంగా, సుదీర్ఘంగా సాగుతుంది. బృహస్పతి సూర్యుడిని ఒకసారి చుట్టి రావడానికి 12 ఏళ్లు పడితే, శని గ్రహానికి 29.5 ఏళ్లు పడుతుంది. ఇక సూర్యుడికి అత్యంత దూరంలో ఉన్న యురేనస్ 84 ఏళ్లు, నెప్ట్యూన్ ఏకంగా 165 ఏళ్ల సుదీర్ఘ కాలం తీసుకుంటాయి. ఈ గ్రహాల వేగం మరియు సూర్యుడి నుండి వాటికి ఉన్న దూరం ఆధారంగా వాటి కక్ష్యలు నిర్ణయించబడి ఉంటాయి.
ఈ గ్రహాలన్నీ వేర్వేరు వేగంతో ప్రయాణిస్తున్నప్పటికీ, కొన్ని అరుదైన సందర్భాలలో రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ గ్రహాలు సూర్యుడితో కలిపి ఒకే సరళరేఖపైకి వస్తాయి. ఖగోళ శాస్త్రంలో ఈ అద్భుతమైన దృశ్యాన్ని 'సిజిగీ' (Syzygy) అని పిలుస్తారు. గ్రహాల పరిభ్రమణ కాలాల్లో ఉండే వ్యత్యాసాల వల్ల ఇలాంటి అమరికలు చాలా అరుదుగా సంభవిస్తుంటాయి. ముఖ్యంగా దూరంగా ఉండే గ్రహాలు ఒకే వరుసలోకి రావడానికి దశాబ్దాల కాలం పడుతుంది, అందుకే ఇది శాస్త్రవేత్తలకు ఎంతో ఆసక్తికరమైన అంశం.
అంతరిక్ష ప్రేమికులకు మరియు పరిశోధకులకు ఈ గ్రహాల అమరిక ఒక పండుగ లాంటిది. గ్రహాల కక్ష్యల వేగంలో ఉండే వైవిధ్యం వల్ల ఏర్పడే ఈ 'సిజిగీ' ప్రక్రియ విశ్వం యొక్క క్రమశిక్షణకు అద్దం పడుతుంది. భూమి నుండి చూసే వీక్షకులకు ఈ దృశ్యాలు గ్రహాల వరుస క్రమంలా కనిపిస్తూ కనువిందు చేస్తాయి. ఈ పరిణామాలను నిశితంగా పరిశీలించడం ద్వారా గ్రహాల గమనాన్ని, సౌర కుటుంబంలోని మార్పులను శాస్త్రవేత్తలు మరింత లోతుగా అధ్యయనం చేస్తారు.