ఇరాన్‌లో ముగిసిన ఖమేనీ యుగం.. రాజకీయ అనిశ్చితిలో ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్

సుదీర్ఘ కాలం పాటు ఇరాన్ రాజకీయాలను శాసించిన సుప్రీం లీడర్ అయతొల్లా అలీ ఖమేనీ మరణంతో ఆ దేశంలో ఒక్కసారిగా నాయకత్వ సంక్షోభం తలెత్తింది. 1981 నుండి అధికార పీఠంపై పట్టు సాధించిన ఆయన నిష్క్రమణ, దేశ భవిష్యత్తుపై అనేక ప్రశ్నలను రేకెత్తిస్తోంది. దశాబ్దాల పాటు సాగిన ఆయన ఏకఛత్రాధిపత్యం తర్వాత, ఇప్పుడు అధికార మార్పిడి సజావుగా సాగుతుందా లేదా అంతర్గత కలహాలకు దారితీస్తుందా అన్నది అంతర్జాతీయ సమాజంలో ఉత్కంఠ కలిగిస్తోంది.
ఖమేనీ పాలనలో ఇరాన్ రాజకీయ స్థిరత్వాన్ని ప్రదర్శించినప్పటికీ, సుపరిపాలన అందించడంలో మాత్రం విఫలమైందని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. అంతర్జాతీయ సూచీల్లో ఆ దేశం రోజురోజుకూ దిగజారిపోవడం ఆయన పాలనా వైఫల్యానికి అద్దం పడుతోంది. ముఖ్యంగా 2025 అవినీతి సూచీలో ఇరాన్ 153వ స్థానానికి పడిపోవడం చూస్తుంటే, వ్యవస్థలో అవినీతి ఏ స్థాయిలో పేరుకుపోయిందో అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఆర్థిక సంస్కరణల కంటే అధికార సంరక్షణకే ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం వల్ల సామాన్య ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నారు.
పౌర హక్కులు మరియు పత్రికా స్వేచ్ఛ విషయంలో ఖమేనీ అనుసరించిన కఠిన వైఖరి ప్రపంచవ్యాప్తంగా విమర్శలకు గురైంది. పత్రికా స్వేచ్ఛ సూచీలో 176వ స్థానంలో నిలవడం అంటే, అక్కడ అసమ్మతి గొంతుకలను ఏ విధంగా అణచివేస్తున్నారో స్పష్టమవుతోంది. ప్రజాస్వామ్య విలువలకు తావులేని నిరంకుశ పాలన కొనసాగడంతో, పౌరుల కనీస స్వేచ్ఛ హరించుకుపోయింది. అంతర్జాతీయ నివేదికలన్నీ ఇరాన్ గడ్డపై మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలను ఏకగ్రీవంగా తప్పుబడుతూనే ఉన్నాయి.
ప్రస్తుతం తలెత్తిన ఈ నాయకత్వ శూన్యత ఇరాన్‌ను ఏ దిశగా నడిపిస్తుందనేది ఆసక్తికరంగా మారింది. ఒకవైపు ఆర్థిక సంక్షోభం, మరోవైపు అంతర్జాతీయ ఆంక్షల నడుమ కొత్త నాయకత్వం ముందు పెను సవాళ్లు నిలిచి ఉన్నాయి. దశాబ్దాల నాటి పాత పద్ధతులకు స్వస్తి చెప్పి, ప్రజాస్వామ్య మార్గంలో పౌర హక్కులకు ప్రాధాన్యత ఇస్తేనే ఇరాన్ మళ్లీ అంతర్జాతీయ వేదికపై గౌరవాన్ని పొందే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ సంక్షోభం ఇరాన్ చరిత్రలో ఒక కొత్త మలుపుగా మారుతుందో లేదో వేచి చూడాలి.