ధనమే జగత్తుకు మూలమా?.. ఈ ఒక్క శ్లోకంలో దాగి ఉన్న జీవిత సత్యాలివే

మన నిత్య జీవితంలో తరచూ వినే మాట ‘ధనం మూలం ఇదం జగత్’. అంటే ఈ ప్రపంచమంతా డబ్బు చుట్టూనే తిరుగుతుందని మనం భావిస్తుంటాం. అయితే, ఈ మాట ఒక సుప్రసిద్ధ సంస్కృత శ్లోకం నుండి ఉద్భవించింది. ఆ శ్లోకం కేవలం ధనం గురించి మాత్రమే కాకుండా, మానవ జీవనానికి అవసరమైన నాలుగు ముఖ్యమైన స్తంభాల గురించి ఎంతో లోతుగా వివరిస్తుంది. ఈ సత్యాన్ని గ్రహించినప్పుడే మనకు ధర్మబద్ధమైన జీవనంపై అవగాహన కలుగుతుంది.
ఆ శ్లోకం ప్రకారం, బ్రాహ్మణత్వానికి లేదా జ్ఞాన సముపార్జనకు వేదాలే పునాది. వేదాల్లోని సారాన్ని గ్రహించినప్పుడే ఒక వ్యక్తికి పరిపూర్ణత లభిస్తుంది. అలాగే, ఒక ఇల్లు 'గృహం'గా మారాలంటే దానికి గృహిణి (భార్య) ప్రాణాధారం. స్త్రీ లేని ఇల్లు కళావిహీనంగా మారుతుందని, కుటుంబ వ్యవస్థకు ఆమే మూలమని ఈ శ్లోకం నొక్కి చెబుతోంది. అంటే సమాజంలో జ్ఞానానికి, సంస్కారానికి మరియు కుటుంబ బాధ్యతలకు ఎంత ప్రాధాన్యత ఉందో ఇక్కడ స్పష్టమవుతోంది.
జీవనానికి మరో ముఖ్యమైన అంశం ఆహారం. ఈ శ్లోకంలో 'కృషి మూలం ఇదం ధాన్యం' అని పేర్కొన్నారు. అంటే కష్టపడి పని చేయడం (వ్యవసాయం లేదా శ్రమ) ద్వారానే మనకు ఆహారం లభిస్తుంది. కేవలం అదృష్టం మీదో, ఆశల మీదో ఆధారపడితే కడుపు నిండదు. కఠిన శ్రమ, నిరంతర కృషి ఉంటేనే మనకు తిండి పెట్టే ధాన్యం చేతికి అందుతుంది. శ్రమ నీడలోనే సంపద ఉద్భవిస్తుందని ఇది మనకు గుర్తుచేస్తుంది.
చివరగా, లోక వ్యవహారాలన్నీ నడవడానికి ధనం అత్యవసరమని 'ధనమూలం ఇదం జగత్' అనే పాదం ద్వారా తెలుస్తోంది. అయితే ఇక్కడ మనం గమనించాల్సింది ఏమిటంటే.. ధనం ఒక్కటే సర్వస్వం కాదు. వేదాలు (జ్ఞానం), భార్య (కుటుంబం), కృషి (శ్రమ) అనే మూడు పునాదుల తర్వాతే ధనానికి స్థానం ఇవ్వబడింది. సంస్కారం, బాధ్యత, కష్టం తోడైనప్పుడే ఆ ధనం మనకు నిజమైన సుఖాన్ని ఇస్తుంది. ఈ చిన్న నానుడి వెనుక ఇంతటి గొప్ప ధర్మ సూత్రం దాగి ఉండటం విశేషం.