వీధి కుక్కల దాడులకు ప్రభుత్వానిదే బాధ్యత.... సుప్రీంకోర్టు

వీధి కుక్కల అంశంపై సుప్రీంకోర్టు రోజువారీ విచారణ కొనసాగిస్తోంది. ఈ క్రమంలో జనవరి 13న మంగళవారం నాటి విచారణలో కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. చిన్నారులు లేదా వృద్ధులపై కుక్కలు దాడి చేసి గాయపరిచినా లేదా ప్రాణాలు తీసినా రాష్ట్ర ప్రభుత్వమే బాధ్యత వహించాలని, అందుకు నష్టపరిహారం చెల్లించాలని సర్వోన్నత న్యాయస్థానం హెచ్చరించింది. అంతేకాదు, కుక్కలకు ఆహారం పెట్టేవారు కూడా బాధ్యులని, వాళ్లు తమ ఇళ్లకే తీసుకెళ్లాలని న్యాయమూర్తి జస్టిస్ విక్రమ్ నాథ్ అన్నారు. కుక్కల సమస్య ఒక భావోద్వేగమైన విషయమని లాయర్ మేనకా గురుస్వామి చేసిన వ్యాఖ్యలపై ధర్మాసనం స్పందిస్తూ ‘ఇప్పటివరకు భావోద్వేగాలు కుక్కలకే ఉన్నట్లున్నాయి’ అని వ్యాఖ్యానించింది. అయితే, తాను కూడా మనుషుల గురించే ఆలోచిస్తున్నానని ఆమె బదులిచ్చారు.

గతంలో, విద్యాసంస్థలు, ఆసుపత్రులు, బస్టాండ్లు, క్రీడా ప్రాంగణాలు, రైల్వే స్టేషన్ల నుంచి వీధి కుక్కలను తొలగించి, నిర్దేశిత కేంద్రాలను తరలించాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. ఆయా ప్రాంతాల్లోకి కుక్కలు రాకుండా అధికారులు చర్యలు తీసుకోవాలని, వాటిని పట్టుకున్న చోటే తిరిగి వదలకూడదని స్పష్టం చేసింది. వీధి కుక్కల దాడుల అంశాన్ని సుమోటాగా సుప్రీంకోర్టు స్వీకరించి, విచారణ చేపడుతోన్న విషయం తెలిసిందే. ప్రభుత్వ, ప్రజా సంస్థల ప్రాంగణాల్లో కుక్కలు లేవని నిర్ధారించుకోవడానికి అధికారులు క్రమం తప్పకుండా తనిఖీలు చేయాలని కోర్టు ఆదేశించింది. ఇలాంటి చోట్ల కుక్కల దాడులు జరగడం అధికారుల నిర్లక్ష్యానికి, వ్యవస్థాగత వైఫల్యానికి నిదర్శనమని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.

ఢిల్లీ, పరిసర ప్రాంతాల్లో వీధి కుక్కల వల్ల రేబిస్ మరణాలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, వాటిని నివాస ప్రాంతాల నుంచి తొలగించి ఆశ్రయాలకు తరలించాలని గతేడాది జులైలో సుప్రీంకోర్టు తీర్పునిచ్చింది. సంరక్షణ కేంద్రాల్లో నిపుణులు ఉండాలని, కుక్కలను స్టెరిలైజేషన్, టీకాలు వేయాలని, వాటిని బయటకు వదలకూడదని కోర్టు చెప్పింది. వీధి కుక్కల సమస్య చాలా తీవ్రంగా ఉందని, వాటిని తరలించడాన్ని అడ్డుకునే వ్యక్తులు లేదా సంస్థలపై కఠిన చర్యలు తీసుకుంటామని హెచ్చరించింది.

అంతేకాదు, స్టెరిలైజేషన్, టీకాలు వేసిన తర్వాత కుక్కలను తిరిగి అవే ప్రాంతాల్లో వదిలిపెట్టాలని మున్సిపల్ అధికారులను ఆదేశించింది. అయితే, రేబిస్‌ లేదా దాని అనుమానిత లక్షణాలున్న కుక్కలను మాత్రం వదలిపెట్టకూడదని స్పష్టం చేసింది. వీధి కుక్కలకు ఆహారం పెట్టడానికి ప్రత్యేక స్థలాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని, బహిరంగ ప్రదేశాల్లో ఆహారం పెట్టడాన్ని నిషేధించాలని, నిబంధనలు ఉల్లంఘిస్తే కఠిన చర్యలు తీసుకుంటామని కూడా కోర్టు ఆదేశించింది.