పాత ఫోన్లు పారేయకండి.. అవి దేశ రక్షణకు అవసరమైన 'ఖనిజ గనులు'

కొత్త స్మార్ట్‌ఫోన్ చేతికి రాగానే పాత ఫోన్‌ను మూలన పడేయడం మనకు అలవాటు. కానీ, ఆ తుక్కుగా భావించే ఫోన్లలో దేశ భవిష్యత్తును మార్చే అరుదైన ఖనిజాలు (Rare Earth Elements) ఉన్నాయని కేంద్ర ప్రభుత్వం గుర్తించింది. విదేశాల నుంచి, ముఖ్యంగా చైనా వంటి దేశాల నుంచి ఖరీదైన దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గించాలంటే, మన వద్ద ఉన్న ఎలక్ట్రానిక్ వ్యర్థాలనే (E-Waste) సంపదగా మార్చుకోవాలని ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. పాత ఫోన్లను రీసైకిల్ చేయడం ద్వారా దేశీయంగానే వనరులను సృష్టించుకోవడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.
ఈ పాత ఫోన్లు మరియు బ్యాటరీల నుంచి సేకరించే కోబాల్ట్, లిథియం వంటి ఖనిజాలు కేవలం ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులకే పరిమితం కావు. వీటిని అత్యంత శక్తివంతమైన యుద్ధ విమానాలు, అత్యాధునిక క్షిపణులు మరియు పర్యావరణహిత విద్యుత్ వాహనాల (EVs) తయారీలో కీలక విడిభాగాలుగా ఉపయోగిస్తారు. రక్షణ రంగంలో స్వయం సమృద్ధి సాధించాలంటే ఇలాంటి వ్యూహాత్మక ఖనిజాల లభ్యత ఎంతో అవసరం. అందుకే ప్రభుత్వం ఈ దిశగా అడుగులు వేస్తూ, పాత పరికరాల నుంచి విలువైన లోహాలను వెలికితీసే ప్రక్రియపై దృష్టి సారిస్తోంది.
గణాంకాల ప్రకారం, ఒక టన్ను పాత బ్యాటరీలను శుద్ధి చేయడం ద్వారా దాదాపు 50 నుంచి 80 కిలోల కోబాల్ట్‌ను పొందవచ్చని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. భూగర్భంలో మైనింగ్ చేయడం కంటే, ఇలాంటి రీసైక్లింగ్ పద్ధతుల ద్వారా ఖనిజాలను సేకరించడం వల్ల అటు ఖర్చు తగ్గడమే కాకుండా, ఇటు పర్యావరణానికి కూడా మేలు జరుగుతుంది. తక్కువ శ్రమతో ఎక్కువ ప్రయోజనం పొందే అవకాశం ఉండటంతో, పాత మొబైల్ ఫోన్లు ఇప్పుడు ప్రభుత్వ దృష్టిలో 'అరుదైన గనులు'గా మారిపోయాయి.
దేశవ్యాప్తంగా అత్యాధునిక ఖనిజ శుద్ధి కేంద్రాలను (Refining Units) ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా చైనాపై ఉన్న దిగుమతి భారాన్ని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. మేక్ ఇన్ ఇండియాలో భాగంగా మన దగ్గర లభించే వనరులను మనమే వాడుకోవడం వల్ల ఆర్థిక వ్యవస్థ బలోపేతం అవుతుంది. ప్రజల్లో కూడా ఈ ఈ-వేస్ట్ రీసైక్లింగ్ పై అవగాహన పెంచి, పాత ఫోన్ల సేకరణను ఒక ఉద్యమంలా చేపడితే భారత్ రక్షణ మరియు సాంకేతిక రంగాల్లో అగ్రగామిగా నిలవడం ఖాయం.