వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు సంకెళ్లు.. దర్యాప్తు సంస్థల తీరుపై న్యాయ నిపుణుల ఆందోళన

దర్యాప్తు సంస్థలు కేవలం అప్రూవర్ల వాంగ్మూలాలనే పరమావధిగా భావించి, క్షేత్రస్థాయిలో సరైన పరిశీలన చేయకుండానే కేసులు నమోదు చేయడంపై తీవ్ర విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. నిందితులుగా మారిన వారే ఇచ్చే సాక్ష్యాలను గుడ్డిగా నమ్మడం వల్ల అసలైన నిజాలు మరుగున పడిపోయే ప్రమాదం ఉందని న్యాయ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. కేవలం ఒకరి మాటలను ఆధారం చేసుకుని వ్యవస్థలను కదిలించడం ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తికే విరుద్ధమని, ఇది దర్యాప్తు సంస్థల విశ్వసనీయతను ప్రశ్నార్థకం చేస్తోందని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ముఖ్యంగా మనీ లాండరింగ్ నిరోధక చట్టం (PMLA) లోని కఠిన నిబంధనలు వ్యక్తుల ప్రాథమిక హక్కులకు భంగం కలిగిస్తున్నాయనే వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. ఈ చట్టం కింద వాస్తవాలను లోతుగా పరీక్షించకముందే కఠినమైన చర్యలు తీసుకోవడం, బెయిల్ రాకుండా అడ్డుకోవడం వంటివి పౌరుల స్వేచ్ఛకు విఘాతం కలిగిస్తున్నాయి. సాక్ష్యాధారాలు లేకపోయినా కేవలం ఊహాగానాలతో కేసులను నిర్మించడం వల్ల, విచారణ పూర్తయ్యేలోపే వ్యక్తులు సామాజికంగా, వ్యక్తిగతంగా తీవ్ర నష్టాన్ని మూటగట్టుకోవాల్సి వస్తోంది.
దర్యాప్తు ప్రక్రియలో జరుగుతున్న ఇటువంటి లోపాలను గమనిస్తున్నా, కోర్టులు మౌనంగా ఉండటం లేదా చూసీచూడనట్లు వ్యవహరించడం అంటే తమ విధి నిర్వహణ నుంచి తప్పుకోవడమే అవుతుంది. న్యాయవ్యవస్థ నిష్పాక్షికంగా వ్యవహరించి, దర్యాప్తులోని డొల్లతనాన్ని ఎప్పటికప్పుడు ప్రశ్నించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. దర్యాప్తు సంస్థల ఒత్తిళ్లకు తలొగ్గకుండా, రాజ్యాంగం కల్పించిన హక్కులను కాపాడటంలో న్యాయస్థానాలు క్రియాశీలక పాత్ర పోషించాలని సామాజిక వేత్తలు కోరుతున్నారు.
ఏ పరిస్థితి ఎదురైనా, చివరకు ఆకాశం విరిగి మీద పడినా సరే న్యాయం మాత్రం జరగాలనేది చట్టం యొక్క మౌలిక సూత్రం. నిరపరాధికి శిక్ష పడకూడదనే ఉద్దేశంతోనే మన చట్టాలు రూపొందించబడ్డాయి. కాబట్టి, కేవలం రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసమో లేదా ఇతర కారణాల చేతనో విచారణాధికారులు అత్యుత్సాహం ప్రదర్శించకూడదు. పారదర్శకమైన విచారణ ద్వారా మాత్రమే నిజమైన దోషులను కటకటాల వెనక్కి నెట్టడం సాధ్యమవుతుందని, తద్వారానే న్యాయం వెలుగు చూస్తుందని ఈ కథనం స్పష్టం చేస్తోంది.